Punjabi PSSSB Practice 92

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੱਡੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਖੇਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਖੇਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਅਨਾਜ ਉਗਾਉਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ "ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਸ਼" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਤਵ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਰਗੇ ਰਾਜ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੇਂਹੂੰ, ਚੌਲ, ਮੱਕੀ, ਗੰਨਾ, ਤੇ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ੧੯੬੦ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ "ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ" ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਜੋਸ਼ ਭਰਿਆ। ਨਵੀਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਬੀਜ, ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਸੁਧਾਰਿਤ ਸਾਧਨਾਂ ਨੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਆਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਰਵਰਤਾ ਘਟਣਾ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਰਿਪ ਇਰੀਗੇਸ਼ਨ, ਆਰਗੈਨਿਕ ਫਾਰਮਿੰਗ, ਡਰੋਨ ਤਕਨੀਕ, ਤੇ ਸਮਾਰਟ ਖੇਤੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਖੇਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਵੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦੀ ਹੈ - ਜਿਵੇਂ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਕਪਾਹ, ਚੀਨੀ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਗੰਨਾ, ਤੇ ਤੇਲ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਤਿਲਹਨ। ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰ ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ, ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ "ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਿਸਾਨ ਸਮਮਾਨ ਨਿਧੀ ਯੋਜਨਾ", "ਮਿੱਟੀ ਸਿਹਤ ਕਾਰਡ", ਤੇ "ਸਿੰਚਾਈ ਯੋਜਨਾ"। ਅੱਜ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਗਿਆਨ, ਮਾਰਕੀਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਕੀਮਤ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਿਸਾਲ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਵਿਕਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦਾ ਮੂਲ ਆਧਾਰ ਹੈ।