Punjabi PSSSB Practice 90

ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸਤਿਤਵ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਤੰਤੂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੁੱਥੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਅਣੂ ਹੈ - ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕਿਰਣ ਉਸ ਅਨੰਤ ਚੇਤਨਾ ਦੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਰੱਬ, ਤਤ੍ਵ ਜਾਂ ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਮਨ ਅਜੇ ਵੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੀ ਘੁੱਪ ਹਨੇਰੀ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤਕ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਆਤਮਿਕ ਆਲੋਕ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਦਾ, ਤਦੋਂ ਤਕ ਉਸਦੀ ਸਾਰੀ ਸਫਲਤਾ ਇਕ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਮਾਨ ਹੈ - ਜੋ ਦਿਸਦੀ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹੈ, ਉਤਨੀ ਹੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਹਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਖੋਹ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਬਾਹਰੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁੱਖ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ, ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਵੀ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਭੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਭਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹੀ ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਹੀ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੈ - ਉਹ ਪਲ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸਾਰੀ ਦੌੜ ਕਿਸੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੱਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੈ - ਅਤੇ ਮੌਤ ਉਸਦਾ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਨਮ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼-ਦਵਾਰ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਹ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਂ ਅਸਥਾਈ ਹੈ, ਪਰ ਚੇਤਨਾ ਅਨੰਤ। ਮਨੁੱਖ ਜਦੋਂ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਅਪਣਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ - ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ "ਮੈਂ" ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ "ਅਸੀਂ" ਹੈ। ਇਹੀ ਸਥਿਤੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਹੈ - ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਨਿਰਲੇਪਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਗਨਿ ਵਿਚ ਸੜਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ - ਅਗਨਿ ਜੋ ਭਟਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇ ਤੇ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰੇ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਅਗਨਿ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਇਸ ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।