Punjabi PSSSB Practice 77

ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਚੌਥੇ ਗੁਰੂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1534 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਨੇੜੇ ਚੁਨਾ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਨਾਮ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਸੀ। ਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਨਿਮਰਤਾ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ, ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਇਤਨੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜੁਟੇ ਰਹੇ ਕਿ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਨਾਲ ਵਿਹਾਹ ਕੇ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ। 1574 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਸੇਵਾ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਉਦਾਹਰਨ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤਲਾਬ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਈ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ (ਸੁਵਰਨ ਮੰਦਰ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ "ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਆਤਮਕ ਧਰਤੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਸੰਗਠਿਤ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤ ਤੇ ਪੰਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ। ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਦਰਸ਼ਨਿਕ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਤਲਪ ਦਰਸ਼ਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਨੰਦ ਸਾਹਿਬ ਵਰਗਾ ਅਮਰ ਬਾਣੀ-ਗ੍ਰੰਥ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਸਿੱਖ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਅਟੂਟ ਅੰਗ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ - "ਆਨੰਦ ਭਇਆ ਮੇਰੀ ਮਾਏ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਮੈਂ ਪਾਇਆ।" ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਹ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਲਕੀਰ 'ਤੇ ਚਲਦਿਆਂ ਨਾਮ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਸਤਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਮਰਤਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਫੈਲਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਇੱਕ ਆਤਮਕ ਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਸਮਾਜਕ ਤਾਕਤ ਬਣ ਗਿਆ। 1581 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਨਿਰਮਾਣ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਆਤਮਕ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੇ ਜੀਵੰਤ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਨ - ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।