Punjabi PSSSB Practice 72

ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ, ਜਿਸਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਮੁਹੀਉੱਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਆਲਮਗੀਰ ਸੀ, ਮੁਗਲ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1658 ਤੋਂ 1707 ਤੱਕ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸੀ ਸ਼ਾਸਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਸ਼ਠਾ ਤੇ ਸਾਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਠੋਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ। ਉਸਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਬੁੱਧੀ, ਸਹਿਣਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨੇ ਮੁਗਲ ਸਲਤਨਤ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵਿਸਤਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਇੱਕ ਅਤਿ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਨੁੱਖ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਰੀਅਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ "ਫਤਵਾ-ਏ-ਆਲਮਗੀਰੀ" ਨਾਮਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਯਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਰਾਬ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰੀ ਆਰਾਮਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੱਚਾਈ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਸਦੀ ਇਹ ਸਖ਼ਤੀ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰਜਾ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਜਜ਼ੀਆ ਕਰ ਮੁੜ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਮੰਦਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਮਾਜਕ ਵੰਡ ਹੋਰ ਗਹਿਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪੱਖੋਂ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਡਕਣ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਲੰਬੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਲੜੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਬੀਜਾਪੁਰ ਅਤੇ ਗੋਲਕੁੰਡਾ ਵਰਗੀਆਂ ਦੱਖਣੀ ਸਲਤਨਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇਹ ਜੰਗਾਂ ਬੇਅੰਤ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਖਪਤ ਨਾਲ ਸਲਤਨਤ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਗਈਆਂ। ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੰਗੀ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਆਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ - ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕੁਰਾਨ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਲਿਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਖਰਚ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। 1707 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਡਕਣ ਦੇ ਅਹਮਦਨਗਰ ਨੇੜੇ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਕਬਰ ਸਾਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ - ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਕਬਰੇ ਜਾਂ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੁਹਰੀ ਹੈ - ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੌਰੱਥ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਮੁਗਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਗਿਆ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਸਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅੜੀਅਲਤਾ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨੇ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਪਤਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ ਜੋ ਰੂਹਾਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਠੋਰ ਸੀ - ਇਕ ਐਸਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਜੀਈ।