Punjabi PSSSB Practice 49

ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ ਅੰਦੋਲਨ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਚਲਣ ਹੈ ਜੋ ੧੯ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਸੰਤ ਸ਼ਿਵ ਦਯਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨੇ 1861 ਵਿੱਚ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ ਸਤਸੰਗ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਤਮਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜੋੜ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇਣਾ ਸੀ। "ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹਸਤੀ" - ਜਿੱਥੇ "ਰਾਧਾ" ਆਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਅਤੇ "ਸਵਾਮੀ" ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਦੀ ਮਿਲਾਪੀ ਅਵਸਥਾ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ ਮਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਧੁਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਮਤ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਧਿਆਨ (ਸੁਰਤ-ਸ਼ਬਦ ਯੋਗ) ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦਿਵਿਆ ਧੁਨ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ ਸਤਸੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਜੋ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਰਾਹ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਿਮਰਨ, ਭਗਤੀ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਰੱਬ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵੱਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ ਸਤਸੰਗ ਬਿਆਸ, ਆਗਰਾ, ਦਯਾਲਬਾਗ, ਗੋਪਾਲਪੁਰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਇਕਤਾ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰਯਾਸ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਰੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰਾਹਦਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ ਮਤ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਧਰਮ, ਜਾਤ ਜਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ - ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰਾਤਰਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਾਹਰੀ ਰਸਮ ਜਾਂ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰੱਬ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਖੋਜਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ ਸਤਸੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਧਿਆਨ, ਨਾਮ-ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਰਾਹੀਂ ਆਤਮਿਕ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸੱਚਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸਲੀ ਸਚਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ। ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ ਆੰਦੋਲਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਅਨੁਯਾਈ ਇਸ ਮਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਧਿਆਨ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਜੀਵਨ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਲਣ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਨੈਤਿਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ ਮਤ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਧਾਰਨ ਪਰ ਗਹਿਰਾ ਹੈ - ਪ੍ਰੇਮ ਕਰੋ, ਸੱਚ ਬੋਲੋ, ਸੇਵਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਆਤਮਿਕ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਓ। ਇਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਆਸ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਗਟਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਧਾ ਸਵਾਮੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਰੱਬੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਆਤਮਿਕ ਚਲ੍ਹਾ ਹੈ।