Punjabi PSSSB Practice 36

ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਜਲਵਾਯੂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹਵਾ, ਤਾਪਮਾਨ, ਬਰਸਾਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਪਾਠ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭੂਗੋਲਕ ਸਥਿਤੀ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਧਾਰਾਵਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਉਚਾਈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਤਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਲਵਾਯੂ ਦੇ ਤੱਤ - ਜਿਵੇਂ ਤਾਪਮਾਨ, ਵਰ੍ਹਾ, ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ, ਨਮੀ ਅਤੇ ਦਬਾਅ - ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਚਲਣ-ਫਿਰਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੌਸਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਹਨ। ਜਲਵਾਯੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗਰਮੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਰ੍ਹਾ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬਰਕਰਾਰੀ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਦੂਜਾ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਵਾਵਾਂ, ਮੋਨਸੂਨ, ਹਿਮ ਪਾਤ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜਲਵਾਯੂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੋਨਸੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਅਤਿ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਲਵਾਯੂ ਬਦਲਾਅ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਕਿਰਿਆਵਾਂ - ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ, ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਧੂੰਆ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਾਸਤੇ ਦੀ ਲੋੜ - ਜਲਵਾਯੂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਪਿਘਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਸਮਿਕ ਪੈਟਰਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਿਸਾਨੀ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ, ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਲਵਾਯੂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ। ਵਣਸਪਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਘਟਾਉਣਾ, ਨਵੀਂ ਉਰਜਾ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਬਦਲਾਅ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਲਵਾਯੂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਦੀ ਅਹਿਮ ਕੜੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਸਾਡੀ ਆਉਂਦੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।