Punjabi PSSSB Practice 29

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਜੀ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਸਨ। ਉਹ 2 ਅਕਤੂਬਰ 1869 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਪੋਰਬੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੱਚ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਥਾਂ ਅਹਿੰਸਕ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਇਆ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣੇ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੱਤਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਈ ਵੱਡੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। 1919 ਦਾ ਰੌਲਟ ਐਕਟ ਵਿਰੋਧ ਅੰਦੋਲਨ, 1930 ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਮਕ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ 1942 ਦਾ "ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਤਾ, ਹੌਸਲਾ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਭੁੱਖ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ ਸੱਚ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਕਿੰਗ ਜੂਨੀਅਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਨੇਲਸਨ ਮੰਡੀਲਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਟੁੱਟ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਛੂਆਛੂਤ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਨ ਅਤੇ "ਹਰਿਜਨ" ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪਿੱਛੜੇ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਇਜ਼ਜ਼ਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਦੇਸੀ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਮਾਨ ਦਾ ਬਹਿਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਖਾਦੀ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵਾਲੰਭਨ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾਇਆ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਨ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਭੇਦਭਾਵ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸਧਾਰਣ ਜੀਵਨ, ਉੱਚੇ ਆਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਮੂਲ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਸੰਭਵ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ 30 ਜਨਵਰੀ 1948 ਨੂੰ ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਰੁਖ਼ਸਤ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰਸ਼, ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅੱਜ ਵੀ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।